İRAN, TRUMP VE KÜRTLER

Trump’ın planı askeri gücü dağılmış, devlet kurumları ortadan kalkmış ve lidersiz kalmış bir İran’da Molla rejimine muhalefet edenlerin harekete geçebileceği öngörüsüne dayanıyordu. Liderler öldürüldü ama rejim çökmedi. Tersine bir şekilde içte birleşme, kenetlenme meydana geldi.

Ayrıca bu plan, Molla rejimini zayıflatmanın ve etkileme alanını yok edip, İran’ın mevcut iç dinamiklerinden yeni döneme uygun bir muhalefet ortaya çıkartmaktı. Bu şekilde de yeni bir rejim inşa edilecekti. Oysa öngörülen planın aksine Molla rejimi bugün itibari ile ayakta duruyor. Evet, bu kadar büyük saldırılara karşın askeri ve yönetimsel olarak çok ağır darbeler almasına rağmen halen insiyatifi elde tutuyor. Ve özellikle de rejime destek veren kitleler sokaklarda, meydanlarda konselide olmuş durumda. Oysa ABD ve İsrail’in planlaması (beklenti) kitle piskolojinin yıkılması yani mollaların kendi kitlesel tabanı üzerindeki etkisinin kırılması üzerindeydi. Bu durum, İran rejimi ile çatışmalı olan etnik grupları
harekete geçirecek diye bekleniyordu. Beklenen iki güç Kürtler ve Beluciler’di. Çünkü bu iki güç politik ve toplumsal olarak örgütlüdürler ve belirli bir askeri güçleri bulunuyor. Bu güçler içinde tabii ki en güçlüsü PJAK’tı. Kürtlerin İran Kürdistan bölgesinde ayaklanması bekleniyordu. Oysa özellikle Suriye’de yaşananlardan sonra Kürtlerin inandığı bir gerçek vardı: Tarih boyunca ortaya çıkan bütün deneyler ve tecrübeler gösteriyor ki, Kürtler devlet de kursa, Özerk Bölgeler de ilan etseler uluslararası güçlerin çıkar ve ihtiyaçları değiştiğinde Kürtlere yönelik politikaları da değişmektedir ve hızla tasfiye politikaları devreye girmektedir. Zaten Suriye’de Kürtlere uygulanan politikanın sonuçları görüldü ve etkileri devam ediyor. Bu bakımdan Kürtler attıkları her adımda çok stratejik ve çok dikkatli oldular. Kürtlerin kendi kaderini tayin etmesi yani kendilerini yönetmesi politikası ve talepleri dış güçlerin dayatmasından çok, kendi iç toplumsal dinamiklerine göre şekillendi. Kürtlerin uluslararası güçlerin çıkarları için harekete geçirildiği gibi bir algının Ortadoğu’da ve dünya genelinde çok olumsuz bir etki yaratacağı bilindi. Bugünkü politik konjonktür İran’dan ayrılmayı değil Kürtlerin ya da Beluciler gibi diğer etnik grupları kapsayan özerk bölgelere dayanan bir İran’ın inşa edilmesi gerektiği çok net bir şekilde görüldüğünü düşünüyorum. Saygı ile. Bülent Tekin